اقتصاد – اقتصاد چیست؟

بنده چهار پنج سال یا شش سال قبل از این در سخنرانی اوّل سال گفتم که امروز نگاه دشمنان ملّت ایران به مسئلهی اقتصاد است؛ سعی دارند به اقتصاد کشور فشار بیاورند؛ اقتصاد کشور را آنچنان زیر فشار قرار بدهند که مردم دچار مشکل بشوند. دنیایاقتصاد: در پی تشدید اقدامات غرب در گسترش تحریمهای اقتصادی علیه روسیه، بانک جیپی مورگان در تازهترین گزارش خود از اقتصاد روسیه، انقباض ۳۵درصدی را در ۳ ماه دوم سال ۲۰۲۲ پیشبینی کرد. گروه اقتصاد جهت توسعه و گسترش مرزهای دانش اقتصاد، در نیمسال دوم سال ٩١-١٣٩٠ در دوره دکتری در رشته علوم اقتصادی نیز اقدام به پذیرش دانشجو نمود. دست نامرئی اسمیت تضمین می کند که دستیابی به منافع شخصی توسط افراد جامعه در مسیری پیش می رود که منافع جامعه را نیز تامین کند. اسمیت از ایده های آنان استفاده کرد و آن ها را به نظریه هایی در رابطه با چگونگی اقتصاد گسترش داد. با افزایش مخارج دولت، مالیات آن کاهش می یابد.

دولت: نقش دولت، دریافت مالیات یا خرج کردن آن است. آن ها می توانند درآمد کسب شده را صرف خرید کالای مصرفی و یا آن را پس انداز کنند. در داستان ارز ۴۲۰۰تومانی دیدیم رهایی تجاری که قرار بود با این ارز از مردم حمایت کنند به چه مسیری با ولنگاری در بازار منتهی شد. خانوارها این عوامل را در اختیار بنگاه ها قرار می دهند و به ازای آن کسب درآمد می کنند. اسمیت به طور مستقیم نظریه تولید بر اساس ۳ عامل کار، سرمایه و زمین را مطرح نکرد اما در پیدایش آن موثر بود چرا که به نحوی بحث توزیع درآمد در این ۳ عامل را مطرح نموده بود. مباحث اقتصادی تا پیش از انتشار ثروت ملل اسمیت عمدتا بر پایه قضاوت عملکردهای اقتصادی بود تا تحلیل آن ها. در این بخش از اقتصاد باید منابع محدود را به اهداف اقتصادی جامعه اختصاص دهیم. تاریخ ۲۰۰ ساله علم اقتصاد مدرن با استفاده از ساز و کار بازار و نهادهای سنتی بر نحوه تخصیص بهینه عوامل تولید محدود آغاز شد. این علم در تلاش است تا عوامل تولید محدود مانند نیروی کار، زمین، سرمایه و …

خانوارها: خانواده ها صاحبان عوامل تولید هستند. افزایش تشکیل سرمایه در بخش ماشینآلات تولید داخل، بهرغم کاهش 13درصدی واردات کالاهای سرمایهای، موجب رشد 9/ 0درصدی تشکیل سرمایه ثابت ناخالص بخش ماشینآلات در سال 1399 نسبت به سال قبل شده است. اقتصاد خرد به بررسی و مطالعه رفتار و کردار واحدهای منفرد در اقتصاد می پردازد. البته خوشبختانه واحدهای بزرگ ما فعالند، خوبند و سوددهیشان هم خوب است، کارشان هم خوب است، اشتغالشان هم خوب است؛ عمدهی واحدهای بزرگ ما وضعشان اینجور است – لذا همان طور که گفتید، محصول سیمانمان، محصول فولادمان، محصولات عمدهی اینجوریمان خوب است – لیکن باید به فکر واحدهای متوسط و کوچک باشید؛ اینها خیلی مهم است، اینها در زندگی مردم تأثیرات مستقیم دارد. آنوقت باید مشکلات موجود در بخش کشاورزی برطرف بشود؛ مشکلات کشاورزان، مشکلات دامداران – که گاهی شکایتهایی هم به ما میشود – و انسان رنج میبرد از بعضی از مشکلاتی که برای اینها وجود دارد. بخش کشاورزی هم مهم است. در زمینهی سیاست هم همین است، در زمینههای گوناگون هم همین است. اهداف سیاست کلان را می توان به این شکل بیان کرد: مهار تورم، ایجاد اشتغال کامل، تعادل در تراز پرداخت ها و رشد اقتصادی بالاتر. همچنین گاهی سیاست های درآمدی نیز به کار گرفته می شوند.

آدام اسمیت را می توان پدر علم اقتصاد نامید، البته او نیز تحت تاثیر نویسندگان فرانسوی بود. اسمیت بر این باور بود که رقابت موجود در اقتصاد به صورت خودکار از بین می رود و دولت نباید هیچ دخالتی در بخش اقتصادی داشته باشد. بعد از جنگ های جهانی امکان تاثیر گذاری مثبت دولت در حیطه اقتصاد کلان مطرح شد و اهمیت اقتصاد برای دولت ها بیشتر شد. از نظر اسمیت تقسیم کار بدون وجود سازمان برنامه ریزی یا دخالت های دولت به صورت خودبخود در بازار صورت می گیرد. آدام اسمیت فیلسوف اخلاق گرای اسکاتلندی در دوران روشنگری اسکاتلند بود. دربارهی دانش، در این ده دوازده سال گذشته حرفهای زیادی زده شد و بحمدالله اثر کرد. البتّه اگر بخواهیم اقتصاد داخلی رونق پیدا کند باید صادراتِ خوب داشته باشیم، وارداتِ بهمورد داشته باشیم، ارتباطات اقتصادی داشته باشیم؛ در این تردیدی نیست. این باید تحقق پیدا کند. مکاتب فکری بسیاری در این زمینه از اقتصاد مطرح است. بیشترفعالیت های دکترپژویان دردوره 1358-1388 بر تدریس دوره های کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری در زمینه های اقصادخرد و اقتصاد عمومی، راهنمایی پایان نامه ها و رساله های دوره های کارشناسی ارشد و دکتری، همکاری در انتشار مجله های علمی اقتصادی و انجام طرح های پژوهشی بسیاری برای دانشگاه و موسسات دولتی و غیردولتی متمرکز بود.

دیدگاهتان را بنویسید