اقتصاد – اقتصاد چیست؟

دومین مسئله قابل توجه اینکه؛ طی ده ـ بیست سال گذشته بخش شبهدولتی (خصولتی) در ایران رشدی چشمگیر داشته و بخش خصوصی واقعی مورد بیتوجهی و پسرفت قرار گرفته است، اما تُرکها کلا به بخش خصوصی توجه ویژهای دارند و به همین دلیل توانستهاند زیرساختهای اقتصاد این کشور را محکم و استوار بنا کنند. جالب است بدانید ارزش دلاری بازار سرمایه (سهام) ایران نسبت به ترکیه در 4 سال گذشته 6 برابر شده است. یعنی اینکه با همه بحرانها، تحریمها و جنگ اقتصادی و پس از چندین سال رشد سرمایهگذاری منفی، ارزش بازار سهام ایران به دلار 6 برابر بازار سهام ترکیه شده است. بیکاری فصلی: این نوع از بیکاری برای مشاغلی چون کشاورزی در فصول خاصی از سال مثل زمستان بوجود می آید. در این دوران تقاضا در جامعه افزایش می یابد به همین دلیل و برای کاهش آن سیاست های مالی انقباضی توسط دولت مورد استفاده قرار می گیرند.

مسئله سوم هم به سیاست خارجی ارتباط دارد؛ دولت ترکیه منافع اقتصادی خود را در رونق تولید و صادرات و در نتیجه کسب درآمد ارزی میبیند، بنابراین هدف مهمش را جستجو برای یافتن فرصتهای اقتصادی میداند. در مقابل ترویج امکان خرید اقساطی کالاهای مصرفی لزوما چنین نیست و درواقع مصرفکنندگان را در موقعیتی قرار میدهد که بتوانند بیش از درآمد جاری خود مصرف کنند و به بیان دقیقتر آینده خود را پیشفروش کنند. در چنین حالتی ارزشافزوده تولیدات سیر صعودی میگیرد. در واقع وقتی بخش مسکن که در اقتصاد نقشآفرینی مهمی دارد با این شرایط مواجه میشود، همه ساختار اقتصادی تحتتاثیر قرار میگیرد. راه آن این است که مراجعه کنیم به درون کشور، به درون ملّت، از نیروهاى درونى کشور استفاده کنیم و راههایى وجود دارد؛ آدمهاى صاحبنظر، آدمهاى کارشناس و بااخلاص، گواهى میدهند که راههایى وجود دارد که انسان بتواند به خودش متّکى باشد. اگر چشم انسان به دست دشمن باشد، این اتّفاقات زیاد میافتد. هدف دشمن این بود که بر روی اقتصاد متمرکز شود، به رشد ملی لطمه بزند، به اشتغال لطمه بزند، طبعاً رفاه ملی دچار اختلال و خطر شود، مردم دچار مشکل شوند، دلزده بشوند، از نظام اسلامی جدا شوند؛ هدف فشار اقتصادی دشمن این است، و این محسوس بود؛ این را انسان میتوانست مشاهده کند.

خوشبختانه انسان مشاهده میکند که همین روحیه هم در دستگاههای گوناگون وجود دارد. مهمترین نکتهای که در این گزارش جلب توجه میکند وضعیت نابسامان تشکیل سرمایه ثابت در کشور است که در سالهای اخیر منفی شده و کفاف استهلاک سرمایه را نمیدهد و رشد موجودی سرمایه کشور منفی است. احسان سلطانی، پژوهشگر ارشد حوزه اقتصاد و صنعت در گفتوگوی اختصاصی با خبرگزاری آناتولی چگونگی «رشد 120 درصدی اقتصاد ترکیه نسبت به ایران در 10 سال اخیر»، عوامل موثر بر مشکلات اقتصادی کشورش و پتانسیل متعدد طرفین برای همکاری در این حوزه را بررسی کرد که در ادامه مشروح آن میآید. بهعنوان مثال در 20 سال گذشته بالغ بر 100 میلیارد دلار در صنایع نساجی سرمایهگذاری کردهاند، اما در ایران این رقم به سختی به 10 میلیارد دلار میرسد. چهارم اینکه؛ هم بخش خصوصی ترکیه و هم سرمایهگذاری خارجی این کشور در جهت این است که صنایع تولیدی در سطح پاییندستی قوی باشد.

پس میتوان گفت تفاوت فاحش مدیریت اقتصاد بین ایران و ترکیه به تفاوت فعالیت شبهدولتی و خصوصی بر میگردد. در ترکیه اما بخش خصوصی شریان اقتصادی را در دست دارد در فضایی رقابتی فعالیت میکند. عرض میکنم و عرایضم را تمام میکنم، پایش و اطلاعرسانی است. بهعنوان مثال در 4 سال گذشته قیمت مسکن به دلار در تهران نسبت به استانبول 80 درصد گرانتر شده است، آن هم در شرایطی که در ایران نرخ دستمزد کارگر ساختمانی و سیمان و اغلب مصالح ساختمانی ارزانتر بود (یا باید باشد) اما قیمت در مسکن در تهران در عرض چند سال چندین برابر شده است. این عرض ماست. اگر این بشود آن وقت انشاءالله عید، مبارکِ به معنای واقعی خواهد بود. در سالهای بعد از تدوین قانون اساسی مسیر تغییر شرایط اقتصادی و اجتماعی بهگونهای بود که آرمان قسط بهتدریج فراموش شد و دولتمردان و صاحبمنصبان وظیفه خود در قبال تأمین رفاه و جمعیت خاطر برای شهروندان را فراموش کردند.

دیدگاهتان را بنویسید