جستار – اقتصاد مقاومتی

سابقه مستندات، مدارک و مطالعاتی که در زمینه اقتصاد سلامت در کشور ما صورت می گیرد شاید به دو دهه نرسد. در این پست از وبلاگ پرداخت قبض قبضینو با هم علم اقتصاد و مشهور ترین اندیشه ورزان آن، اقتصاد کلان و اقتصاد خرد، سازمان های اقتصادی، نظام های اقتصادی و اقتصاد ملی و بسیاری دیگر از مسائل در رابطه با اقتصاد را که لازم است بدانیم، بررسی می کنیم. از تاریخ 1 شهریور 1396 تنها مقالاتی توسط دفتر فصلنامه بررسی خواهد شد که مطابق فایل اصلی بارگذاری شده در بخش راهنمای نویسندگان تهیه و تنظیم شده باشند. از نظر اسمیت، نیروی کار منشا اصلی خلق ثروت بود و عامل گسترش ثروت و رفاه کشور، تقسیم کار است. احساس نیاز مبرم سازمانهای مختلف کشور به افرادی که علاوه بر دانش کاربردی خود در رشته های فنی – مهندسی و رشته های تجربی، نیاز به فراگیری دانش مدیریت دارند و خلایی که توسط مدیران رده بالا و رده های میانی حس می شد، انگیزه اصلی برای ایجاد رشته MBA در این دانشگاه گردید. سپس گسترش این رشته محدود شد تا اینکه در سالهای اخیر دانشگاه علوم پزشکی شیراز و کرمان نیز در این رشته دانشجو می پذیرند. از سوی دیگر وضعیت اقتصادی نامطلوب سالهای اخیر موجب شده نرخ فقر که در سالهای اخیر روندی نزولی را طی میکرد روندی صعودی به خود بگیرد و به رقم بیسابقه 8/ 28درصد در سال 99 برسد، این در حالی است که در سال 90 این عدد حدود 18درصد بوده است.

درست مثل بسیاری دیگر از علوم اجتماعی. نشریه پژوهشنامه اقتصاد انرژی ایران یک نشریه با داوری بسته و دو سو ناشناس و با دسترسی آزاد است که از سوی دانشگاه علّامه طباطبائی به عنوان دانشگاه پیشرو در علوم انسانی و اجتماعی در ایران منتشر میشود. فرض بفرمایید که در مراکز تصمیمگیری، تصمیمگیری بشود روی قیمت نفت، یکوقت قیمت نفت را مِنباب مثال بیاورند به شش دلار، کما اینکه برای ما اتفاق افتاد؛ خیلی از اینها عادی نیست؛ اینها کارهای پیشبینیشده و مؤثر و به دنبال تصمیمگیریهای مشخصی است که از مراکزی دنبال میشود. اینکه از همهی استعدادهای موجود کشور دعوت میکنیم که استعدادهای خودشان را در خدمت پیشرفت این کشور به کار بیندازند و به صحنه بیاورند و به میدان بیاورند و از مسئولان دولتی و سایر مسئولان دعوت میکنیم که از این استعدادها استقبال بکنند، این آن بخشِ فعّالِ اجتماعیِ این جهاد کبیر است. دولتها و خریداران قبل از در دسترس قرار گرفتن یک داروی جدید، به طور فزاینده ای خواهان مدرکی دال بر هزینه – اثربخشی آن دارو بر داروهای موجود هستند.

حالا البتّه یک خرده بهتر شده. در این میان نقش نخبگان و دانشجویان و خبرنگاران مستقل نیز اهمیت ویژهای دارد تا بخشهای مختلف جامعه را نسبت به منافع واقعی خود و مسیری که برای کشور بهتر است، آگاه سازند تا سیاستهای دولت ناگزیر به سمت حمایت از ضعیفان و برخورد با قدرتمندان و دانه درشتها برود. بله، ممکن است چیزی به نام اقتصاد مقاومتی اجرا بشود و درواقع اقتصاد مقاومتی نباشد امّا میشود هم چیزی به نام اقتصاد مقاومتی اجرا بشود و کاملاً اقتصاد مقاومتی باشد؛ یا لااقل بخشی از آن باشد. تحریم را با مجاهدتِ در باب اقتصاد مقاومتی بایستی خنثی کرد. یک خریدار مهمّ بازار، دستگاههای دولتی هستند که همهچیز میخرند، همهچیز لازم دارند؛ آنچه تولید داخلی است، آن را ترجیح بدهند. البتّه دولت محترم در زمینهی اقتصاد مقاومتی کارهایی کردهاند؛ ما گفتیم یک ستاد فرماندهی تشکیل بدهید برای اقتصاد مقاومتی، تشکیل دادند و معاون اوّل رئیس جمهور محترم را در رأس آن گذاشتند؛ کارهایی هم کردند، گزارشش را هم به من دادند که من امروز در پیام اوّل سال به ملّت عزیزمان این را گفتم؛ منتها اینها کارهای مقدّماتی است. همان چند سال پیش هم که من راجع به این قضیه بحث کردم و مطالبی را به مسئولین کشور گفتم، به همین نکته توجه داشتم، که تصور نشود ما میتوانیم سرمایهگذاری مردمی و کار سالم مردمی داشته باشیم، بدون مبارزهی با مفاسد اقتصادی؛ و تصور نشود که مبارزهی با مفاسد اقتصادی موجب میشود که ما مشارکت مردم و سرمایهگذاری مردم را کم داشته باشیم؛ نه، چون اکثر کسانی که میخواهند وارد میدان اقتصادی بشوند، اهل کار سالمند، مردمان سالمی هستند؛ حالا یکی دو نفر هم آدمهای ناسالم پیدا میشوند.

این رشته به صورت رسمی اولین بار در سال 1380 در دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی دانشگاه علوم پزشکی ایران سابق در مقطع ارشد با 4 نفر ظرفیت شروع به پذیرش دانشجو کرد. دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه صنعتی شریف اولین دانشکده وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری است که باهدف آموزش علوم مدیریت و اقتصاد با رویکردی نو و متفاوت از سایر مراکز آموزشی و تحصیلی، در سال ۱۳۷۸ شمسی تاسیس شد. واقعاً در این زمینه، هم صدا و سیما در درجهی اول و بیش از همه مسئولیت دارد، هم دستگاههای دیگر مسئولیت دارند. اقتصاد مقاومتی را همه تأیید کردند، همه تصدیق کردند، برایش برنامهریزی کردند -خوشبختانه دستگاههای دولتی، دوستان ما در دولت برنامههایی دارند برای پیگیری- بجد باید آن را پیگیری کنند و کشور را باید از لحاظ اقتصاد مقاوم کنند؛ وَالّا اگر چشم ما به تصمیم بیگانه باشد، به دست بیگانه باشد، به جایی نمیرسیم. اقتصاد بخشی مهم از زندگی روزمره همه ماست.

دیدگاهتان را بنویسید